NT-proBNP Peptyd natriuretyczny

Co to jest NT-proBNP?

NT-proBNP to peptyd wydzielany przez komórki mięśnia sercowego w odpowiedzi na ich przeciążenie lub uszkodzenie, co sprawia, że jego poziom we krwi może odzwierciedlać stopień nasilenia choroby sercowo-naczyniowej.

Oznaczenie peptydu natriuretycznego typu b jest wykorzystywany jako czynnik diagnostyczny i prognostyczny w:

• chorobie niedokrwiennej serca – łagodnych dysfunkcjach mięśnia sercowego,
• dysfunkcji lewej komory serca – jego stężenie wzrasta wraz ze stopniem niewydolności,
• ostrych zespołach wieńcowych – w ocenie rokowania po zawale serca.

Peptyd natriuretyczny typu B a niewydolność serca

Do rozpoznania niewydolności serca, poza badaniami obrazowymi, wykorzystuje się też badania laboratoryjne, do których zalicza się pomiar poziomu peptydów natriuretycznych.

Jeden z nich to BNP – mózgowy peptyd natriuretyczny. Powstaje on z pre-proBNP, który przez odcięcie peptydu sygnałowego tworzy proBNP, a ten jest rozkładany do aktywnego biologicznie BNP i nieaktywnego NT-proBNP. Obie końcowe substancje mogą być oznaczane w surowicy krwi. Jednakże nieaktywny NT-proBNP jest lepszym i bardziej wiarygodnym parametrem ze względu na większą stabilność oraz dłuższy czas półtrwania.

Peptydy natriuretyczne to grupa hormonów, które powodują spadek ciśnienia krwi i rozkurcz naczyń obwodowych w organizmie. Gdy serce ma trudności z pompowaniem wystarczającej ilości krwi do tkanek, wzrasta wytwarzanie peptydów, które przez zmniejszenie oporu, przeciwko któremu musi ono pracować, je odciążają. Taka sytuacja ma miejsce w niewydolności serca.

Stężenia BNP i NT-proBNP są podwyższone u chorych z niewydolnością zarówno lewej jak i prawej komory, korelują ze stopniem niewydolności i z rozmiarami jam serca.

Kto powinien wykonać badanie NT-proBNP w surowicy krwi?

Badanie NT-proBNP powinni wykonać wszyscy pacjenci po 70 roku życia, a także osoby po zawale serca oraz zmagające się z nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, otyłością, zespołem metabolicznym, jak również z symptomami choroby niedokrwiennej serca lub miażdżycy, które mogą prowadzić do rozwoju niewydolności serca. Najczęstsze objawy to:

• bóle w klatce piersiowej,
• wzmożona męczliwość,
• zawroty głowy,
• duszność pojawiająca się przy wysiłku,
• skurcze i bóle nóg przy chodzeniu,
• wzrost masy ciała, zatrzymywanie się wody w organizmie.

Badanie NT-proBNP powinny wykonać także osoby z objawami zaawansowanej niewydolności serca, tj.:

• duszność pojawiająca się w spoczynku,
• obrzęki nóg,
• powiększenie obwodu brzucha,
• uporczywy suchy kaszel,
• utrata masy ciała, wyniszczenie.

Opis badania

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał jest następnie przekazywany do laboratorium diagnostycznego.

NT-proBNP – norma (wartości referencyjne)

Normy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie. Wartości referencyjne zależą od płci i wieku. W warunkach fizjologicznych stężenie BNP jest wyższe u kobiet niż u mężczyzn i niezależnie od płci zwiększa się z wiekiem, co tłumaczy się narastającą sztywnością lewej komory.

Kobiety:

• 1-16 lat <83 pg/ml
• 16-45 lat <178 pg/ml
• 45-55 lat <192 pg/ml
• 55-65 lat <226 pg/ml
• 65-75 lat <353 pg/ml
• >75 lat <624 pg/ml

Mężczyźni:

• 1-16 lat <62 pg/ml
• 16-45 lat <93 pg/ml
• 45-55 lat <138 pg/ml
• 55-65 lat <177 pg/ml
• 65-75 lat <229 pg/ml
• >75 lat <852 pg/ml

Niskie stężenie NT-proBNP

Prawidłowy poziom NT-proBNP z dużym prawdopodobieństwem pozwala wykluczyć niewydolność jam serca.

Bardzo wysokie stężenie NT-proBNP

Zwiększenie stężenia NT-proBNP obserwuje się głównie w chorobach serca i płuc: niewydolność serca, zawał serca, nadciśnienie tętnicze, zatorowość płucna, przewlekłe serce płucne.

Stany niezwiązane z chorobami płuc i serca, w których NT-proBNP może wzrastać to: nadczynność tarczycy, zespół Cushinga, hiperaldosteronizm pierwotny, marskość wątroby z wodobrzuszem, niewydolność nerek.

Na stężenie proBNP mogą również wpływać przyjmowane leki jak: kortykosteroidy, hormony tarczycy, diuretyki (leki moczopędne), inhibitory ACE oraz agoniści i antagoniści układu adrenergicznego.
Badanie NT-proBNP jest realizowane z wykorzystaniem odczynników firmy Roche.

Jak przygotować się do pobrania krwi?

By uzyskać wiarygodny wynik:

• bądź na czczo,
• na pobranie przyjdź w godzinach porannych,
• poinformuj personel o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach,
• w dniu poprzedzającym unikaj alkoholu, stresu i intensywnego wysiłku fizycznego.

• Wynik badania dostępny w ciągu 5 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,
• Możliwość dostępu do wyniku online. W tym celu należy pobrać hasło dostępne na recepcji wybranej placówki.