Witamina B12 - badania

Witamina B12 reguluje funkcjonowanie układu nerwowego (tworzenie otoczek mielinowych), krwionośnego (produkcję krwinek czerwonych w organizmie) i pokarmowego (metabolizm tłuszczów i węglowodanów oraz wchłaniania folianów).

Ocenę stężenia witaminy B12 wykonuje się w celu rozpoznania przyczyny niedokrwistości lub neuropatii (czyli zaburzeń nerwów obwodowych), oraz po prostu stwierdzenia niedoboru tej witaminy.

Badanie wykonywane jest z krwi.

Witamina B12 i jej rola

Witamina B12 bierze udział w syntezie białek i kwasów nukleinowych (wchodzących w strukturę DNA), dlatego jest bardzo ważna dla poprawnego funkcjonowania. Wspomaga przyswajanie kwasu foliowego oraz trawienie węglowodanów i tłuszczów. Pełni ważną rolę w wytwarzaniu krwinek czerwonych, dlatego jej niedobór powoduje niedokrwistość (anemię).

Witamina B12 pozwala zachować zdrowie psychiczne oraz sprawność umysłu. Jest niezbędna w pracy układu nerwowego, tworząc otoczki włókien nerwowych. Może mieć wpływ na gęstość mineralną kości i zapobiegać osteoporozie. Jej prawidłowe stężenie sprzyja zachowaniu dobrego samopoczucia i funkcji poznawczych.

Witamina B12 gromadzona jest w wątrobie, skąd dalej transportowana jest razem z krwią. Jej źródłem są głównie produkty pochodzenia zwierzęcego – np. mięso i produkty mięsne, drób, sery, jaja i ryby.

Witamina B12 nadmiar i niedobór

Niedobór witaminy B12 może wynikać z niezbilansowanej diety (niedoborowej w witaminę B12) oraz zaburzeń wchłaniania jej w przewodzie pokarmowym (np. po resekcji żołądka, przy nieswoistym zapaleniu jelit). Szczególną grupą ryzyka niedoboru witaminy B12 są osoby stosujące dietę roślinną (wegetarianie, weganie).

Niedobór witaminy B12 może skutkować wystąpieniem:

• łatwej męczliwości, osłabienia,
• anemii,
• bólu głowy,
• kołatania serca,
• bladości skóry i błon śluzowych jamy ustnej oraz spojówek,
• częstych biegunek,
• zaburzeń nastroju,
• zaburzeń funkcji poznawczych, otępienia,
• mrowienia i drętwienia kończyn,
• zaburzenia smaku,
• pieczenia języka i utraty apetytu,
• zaburzenia czucia wibracji.

Kto jest narażony na niedobór witaminy B12?

• kobiety w ciąży i w trakcie karmienia piersią,
• osoby stosujące dietę roślinną (wegetarianie i weganie),
• osoby w podeszłym wieku,
• osoby uzależnione od alkoholu,
• osoby przyjmujące niektóre leki (np. inhibitory pompy protonowej (IPP), metforminę),
• osoby po zabiegach chirurgicznych w obrębie przewodu pokarmowego (np. resekcja żołądka).

Zbyt duże przyjmowanie witaminy B12 może spowodować objawy uczuleniowe. Witamina B12 wydalana jest wraz moczem, dlatego jej nadmiar nie gromadzi się w organizmie, tylko jest usuwany.

Witamina B12 przygotowanie i badanie

Badanie witaminy B12 przeprowadzane jest na podstawie pobranej próbki krwi.

• Badanie polega na pobraniu krwi do probówki EDTA, zgodnie z procedurą pobrania odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury trwa kilka minut.
• Czas trwania pobrania to około kilka - kilkanaście sekund.
• W przypadku nieprawidłowego przygotowania do badania uzyskany wynik nie będzie w pełni miarodajny.
• Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.

Wyniki Witamina B12

• Wynik badania dostępny w ciągu 3 dni roboczych.
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji wybranej placówki,

Wymagane przygotowanie do badania witaminy B12

W dniu przed badaniem:

• Unikaj spożywania obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu do 24 godzin przed badaniem.
• Powstrzymać się od picia kawy i herbaty co najmniej 12 godzin przed pobraniem.

W dniu badania:

• Pacjent powinien pozostawać na czczo - to znaczy powstrzymać się od posiłku przez około 8-12 godzin przed badaniem.
• Dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody w godzinach porannych.
• W miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków chyba, że lekarz zaleci inaczej.
• Pobranie krwi należy przeprowadzić w godzinach porannych.
• Przed badaniem pacjent powinien pozostawać w spoczynku przez 10 – 15 minut (pozycja siedząca).
• Wysiłek fizyczny, także umiarkowany np. chodzenie, wejście po schodach, może zmienić wartości wyników badania laboratoryjnego.