Badanie sodu

Na czym polega badanie sodu?

Sód (Na⁺) to jeden z najważniejszych elektrolitów w organizmie człowieka. Badanie stężenia sodu polega na oznaczeniu jego poziomu w surowicy krwi – to rutynowa procedura wykonywana jako element panelu elektrolitów lub badań ogólnych.

Rola sodu w organizmie

Sód pełni trzy kluczowe funkcje biologiczne:

• Regulacja gospodarki wodno-elektrolitowej – kontroluje przepływ wody do i z komórek, warunkuje prawidłowe nawodnienie organizmu.
• Równowaga kwasowo-zasadowa – uczestniczy pośrednio w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej, wpływając na regulację objętości płynów ustrojowych.
• Przewodnictwo nerwowe i mięśniowe – niezbędny do prawidłowego przekazywania impulsów nerwowych i skurczów mięśni.

Kiedy należy wykonać badanie?

Badanie jego poziomu w surowicy jest zazwyczaj częścią bardziej obszernego badania zwanego panelem elektrolitowym, w którym jest badany wraz z potasem i chlorem. Rozszerzony panel obejmuje m.in. oznaczenie fosforu i magnezu.

Badanie sodu warto wykonać w następujących przypadkach:

• w celu oceny równowagi wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej w organizmie,
• do oceny odwodnienia,
• przy ocenie stanu ogólnego u osób chorych na cukrzycę,
• podczas ciężkich zespołów biegunkowych,
• podczas zespołów obrzękowych,
• niewydolności nerek i serca,
• marskości wątroby,
• niedoczynności tarczycy,
• przy podwyższonym ciśnieniu krwi.

Jak wygląda badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Stamtąd materiał wysyłany jest do laboratorium, gdzie diagności oznaczają stężenie sodu w surowicy krwi.

Normy

Zakresy referencyjne mogą różnić się pomiędzy poszczególnymi laboratoriami ze względu na używane przez nie metody analityczne. By mieć pewność co do swojego stanu zdrowia, wynik skonsultuj z lekarzem.

Przyczyny niedoboru sodu

Do najczęstszych przyczyn hiponatremii należą:

• SIADH – zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, polegający na nadmiernym wydzielaniu hormonu antydiuretycznego, co skutkuje zatrzymywaniem wody w organizmie i hiponatremii
• Choroby przewlekłe – choroby nerek, niewydolność serca, marskość wątroby.
• Choroby endokrynologiczne – niedoczynność nadnerczy (choroba Addisona), niedoczynność tarczycy.
• Stosowanie leków takich jak diuretyki, leki psychotropowe, karbamazepina.
• Nadmierne spożycie wody (np. polidypsja psychogenna, hiponatremia wysiłkowa) – stężenie sodu staje się niższe w wyniku wzrostu objętości wody (tzw. hiponatremia rozcieńczeniowa).
• Utrata płynów w rezultacie wymiotów, biegunek czy nadmiernej potliwości.

Niski poziom sodu w organizmie – objawy

Objawy hiponatremii są często nieswoiste i zależą od stopnia niedoboru oraz tempa jego narastania.

Mogą obejmować zaburzenia koncentracji, osłabienie, nudności, bóle głowy, a w przypadkach ciężkich – drgawki i zaburzenia świadomości.

Przyczyny nadmiaru sodu

Hipernatremia może powstać w rezultacie:

• niedostatecznego dostarczania płynów,
• nadmiernej utraty płynów (np. w wyniku gorączki, biegunki, wymiotów i nadmiernej potliwości),
• moczówki prostej – prowadzącej do utraty dużych ilości wolnej wody przez nerki,
• nadmiaru sodu w rezultacie powikłań leczenia (np. wlewami hipertonicznymi, kortykosteroidami), rzadziej jako skutek zbyt dużej podaży soli w diecie.

Objawy zbyt wysokiego stężenia

Objawy wskazujące na nadmiar sodu w organizmie są różne w zależności od stopnia nasilenia.

Na początkowym etapie hipernatremii pojawiają się:

• silne pragnienie,
• osłabienie i zmęczenie,
• suchość błon śluzowych i skór,
• zmiany w zagęszczeniu moczu.

Narastający nadmiar objawia się:

• poczuciem niepokoju,
• zawrotami głowy, drżeniem mięśni, występowaniem skurczy,
• zaburzeniami koncentracji i „splątaniem”.
• nudnościami, utratą apetytu, a nawet wymiotami.

Ciężka hipernatremia może nawet wywoływać drgawki, w skrajnych przypadkach prowadzi nawet do śpiączki.

Jak przygotować się do badania?

Badanie nie musi być wykonywane na czczo. Post należy zachować wtedy, gdy razem z sodem oznaczane są inne parametry, które wymagają przerwy od jedzenia przed pobraniem.

Poinformuj personel medyczny o przyjmowanych lekach i suplementach diety.

Zadbaj o to, by odpowiednio się przygotować. To znacząco zwiększa wiarygodność Twojego wyniku!

Przygotowanie do badania krwi na sód

• Badanie polega na pobraniu krwi do probówki EDTA, zgodnie z procedurą pobrania odkażenie skóry, założenie opaski uciskowej oraz ucisk w miejscu pobrania po zakończeniu procedury trwa kilka minut.
• Czas trwania pobrania to około kilka - kilkanaście sekund.
• Pacjent powinien pozostać na czczo - to znaczy powstrzymać się od posiłku przez około 8-12h przed badaniem.
• Pobrania należy dokonać w godzinach porannych.
• 15 minut przed pobraniem badaniem pacjent powinien pozostawać w spoczynku.

Wyniki Sód

• Wynik badania dostępny w ciągu 3 dni roboczych,
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji uprzednio wybranego Centrum,
• Możliwość dostępu do wyniku online. Należy zgłosić się do recepcji w celu wygenerowania hasła dostępowego w wybranym Centrum.