Test alergiczny jad szerszenia (D. maculata) I2

Czym jest test alergiczny jad szerszenia I2?

Test alergiczny jad szerszenia I2 to swoiste badanie serologiczne z zakresu diagnostyki alergologicznej, w którym oznaczane są przeciwciała klasy IgE skierowane przeciwko alergenowi I2 – jadowi szerszenia plamistego (Dolichovespula maculata), jednego z największych przedstawicieli owadów błonkoskrzydłych występujących w Ameryce Północnej i Europie. Jad szerszenia jest złożoną mieszaniną substancji biologicznie czynnych – enzymów, peptydów i amin biogennych – spośród których najsilniejszymi alergenami są fosfolipaza A1, antygen 5 oraz mastoparan, bezpośrednio degranulujący komórki tuczne i wywołujący intensywną reakcję zapalną. Jad szerszenia jest wyjątkowo silny i toksyczny – zawiera znacznie większe ilości acetylocholiny i mastoparanu niż jad pszczoły czy osy, co sprawia że ukąszenie szerszenia jest bardziej bolesne i może wywoływać poważniejsze reakcje alergiczne nawet u osób bez wcześniej zdiagnozowanej alergii.

Badanie polega na oznaczeniu przeciwciał IgE we krwi i jest wykonywane w przypadku podejrzenia uczulenia na jad szerszenia. Zaletą badania jest brak konieczności odstawienia leków przeciwhistaminowych.

Badanie alergenów z krwi wykorzystywane jest również do kwalifikacji do odczulania alergii na szerszenie. Polecane jest również do diagnozy czynników alergizujących u dzieci poniżej 4 roku życia.

Rola alergenu jadu szerszenia w organizmie

Jad szerszenia sam w sobie nie pełni żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka – jest substancją obcą, która u osób predysponowanych genetycznie wywołuje nieprawidłową reakcję układu odpornościowego polegającą na produkcji swoistych przeciwciał klasy IgE. Po pierwszym ukąszeniu przez szerszenia układ odpornościowy osoby uczulonej produkuje swoiste przeciwciała IgE skierowane przeciwko białkom jadu, które wiążą się z receptorami na powierzchni komórek tucznych i bazofilów – przy kolejnym ukąszeniu dochodzi do gwałtownej aktywacji tych komórek i masowego uwolnienia mediatorów stanu zapalnego, takich jak histamina, leukotrieny i prostaglandyny. Reakcja ta może mieć charakter miejscowy – intensywny ból, obrzęk i zaczerwienienie w miejscu ukąszenia – lub ogólnoustrojowy, obejmujący układ krążenia, oddechowy, pokarmowy i skórę, prowadząc w najcięższych przypadkach do wstrząsu anafilaktycznego zagrażającego życiu w ciągu kilku minut od ukąszenia.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody immunoenzymatycznej oznaczają stężenie swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko alergenowi jadu szerszenia (I2), oceniając stopień uczulenia i potwierdzając lub wykluczając alergię na jad szerszenia.

Wyniki testu alergicznego jad szerszenia I2 są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE:

Dokładne zakresy referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium – warto zweryfikować je w wewnętrznym systemie Synevo.

Niski poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia – przyczyny

Niski lub ujemny poziom swoistych przeciwciał IgE dla jadu szerszenia najczęściej oznacza brak uczulenia na ten alergen – układ odpornościowy pacjenta nie wytwarza nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej na kontakt z jadem szerszenia. Niski poziom może również wynikać z wykonania badania zbyt wcześnie po ukąszeniu – bezpośrednio po reakcji alergicznej poziom swoistych IgE może być przejściowo obniżony ze względu na ich zużycie podczas reakcji, dlatego badanie zaleca się wykonać w odstępie co najmniej 4–6 tygodni od ukąszenia. Niski wynik może być również spowodowany długim okresem bez kontaktu z alergenem, skuteczną immunoterapią swoistą obniżającą poziom IgE lub przyjmowaniem leków immunosupresyjnych wpływających na produkcję przeciwciał.

Niski poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia – objawy

Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia zazwyczaj oznacza brak ogólnoustrojowej reakcji alergicznej po ukąszeniu przez szerszenia – pacjent może odczuwać jedynie typową miejscową reakcję w postaci silnego bólu, zaczerwienienia i obrzęku w miejscu ukąszenia, która jest fizjologiczną odpowiedzią organizmu na jad i wynika z jego toksycznego, a nie alergicznego działania. Warto jednak pamiętać, że ujemny wynik badania serologicznego nie wyklucza ryzyka ciężkiej reakcji przy jednoczesnym ukąszeniu przez wiele szerszeni – duża dawka jadu może wywołać reakcję toksyczną niezależnie od alergii. Dlatego każda osoba, która doświadczyła ogólnoustrojowej reakcji po ukąszeniu szerszenia, powinna skonsultować się z lekarzem alergologiem niezależnie od wyniku badania serologicznego.

Wysoki poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia – przyczyny

Wysoki poziom swoistych przeciwciał IgE dla jadu szerszenia wskazuje na znaczne uczulenie układu odpornościowego na alergeny jadu szerszenia i najczęściej wynika z wcześniejszej ekspozycji na jad szerszenia – pojedynczego lub wielokrotnego ukąszenia – które zapoczątkowało lub nasiliło proces uczulenia. Podwyższony poziom swoistych IgE jest szczególnie często obserwowany u osób regularnie przebywających w środowisku naturalnym – leśników, ogrodników, pszczelarzy oraz osób zamieszkujących tereny, gdzie gniazda szerszeni są często spotykane. Warto pamiętać o zjawisku reaktywności krzyżowej – u niektórych pacjentów uczulonych na jad osy może występować krzyżowa reaktywność z alergenami jadu szerszenia ze względu na podobieństwo strukturalne niektórych białek tych jadów, szczególnie antygenu 5, co może podwyższać poziom swoistych IgE nawet bez bezpośredniego ukąszenia przez szerszenia.

Wysoki poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia – objawy

Wysoki poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia zazwyczaj wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych ogólnoustrojowych reakcji alergicznych po ukąszeniu przez szerszenia, które mogą pojawić się w ciągu kilku minut od ukąszenia i rozwijać się bardzo gwałtownie. Objawy o umiarkowanym nasileniu obejmują rozległą pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, nudności, wymioty, bóle brzucha, uczucie lęku oraz przyspieszone bicie serca, natomiast w cięższych przypadkach mogą wystąpić skurcz oskrzeli, duszność, spadek ciśnienia krwi i utrata przytomności będące objawami wstrząsu anafilaktycznego zagrażającego życiu. Ze względu na wyjątkowo silne działanie jadu szerszenia – zawierającego większe ilości toksycznych substancji niż jad pszczoły czy osy – osoby z wysokim poziomem swoistych IgE powinny zawsze nosić przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną (EpiPen), mieć założoną bransoletkę alergika i być zakwalifikowane do immunoterapii swoistej (odczulania).

Test alergiczny jad szerszenia I2 nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach – w szczególności leki przeciwhistaminowe mogą wpływać na wynik badania, jednak w przypadku badania z krwi ich wpływ jest znacznie mniejszy niż w przypadku testów skórnych.
• Badanie najlepiej wykonać w odstępie co najmniej 4–6 tygodni od ostatniego ukąszenia przez szerszenia – bezpośrednio po ukąszeniu poziom swoistych IgE może być przejściowo obniżony, co może prowadzić do fałszywie ujemnego wyniku.

• Wynik badania dostępny w ciągu 17 dni roboczych,
• Możliwość odbioru wyniku w recepcji uprzednio wybranego Centrum,
• Możliwość dostępu do wyniku online. Należy zgłosić się do recepcji w celu wygenerowania hasła dostępowego w wybranym Centrum.