Test alergiczny metale - LTT

Czym jest test alergiczny metale LTT?

Test transformacji limfocytów jest wykorzystywany w dentystyce w wykrywaniu nadwrażliwości na materiały do wypełnień kanałów korzeniowych (kompozyty, cementy i inne) oraz u chorych używających protezy i mających wbudowywane implanty. Metale wywołujące reakcję nadwrażliwości to beryl, nikiel, kobalt, chrom, tantal i wanad, a także tytan dotychczas uważany za metal nie powodujący alergii.

Rola metalergenów w organizmie

Metale same w sobie są substancjami obcymi dla układu odpornościowego człowieka, jednak niektóre z nich – takie jak nikiel, chrom, kobalt czy pallad – mogą u osób predysponowanych genetycznie wywoływać nieprawidłową reakcję immunologiczną mediowaną przez limfocyty T, prowadzącą do nadwrażliwości kontaktowej. Jony metali uwalniane z implantów, protez, biżuterii lub innych przedmiotów wnikają przez skórę lub tkanki i wiążą się z białkami organizmu, tworząc tzw. hapteny – kompleksy metal-białko, które są rozpoznawane przez limfocyty T jako obce antygeny. Przy kolejnym kontakcie z danym metalem dochodzi do aktywacji uczulonych limfocytów T pamięci i kaskady reakcji zapalnej – w przypadku kontaktu skórnego objawia się to jako kontaktowe zapalenie skóry, natomiast w przypadku implantów metalowych reakcja zapalna może prowadzić do bólu, obrzęku, obluzowania implantu i konieczności jego wymiany.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego do specjalnych probówek zapewniających żywotność komórek, którą należy dostarczyć do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania. W laboratorium izolowane są limfocyty T, które następnie są inkubowane przez kilka dni z określonymi metalami lub ich jonami – niklem, chromem, kobaltem, tytanem, palladem i innymi – a po zakończeniu inkubacji mierzona jest proliferacja limfocytów metodą radioizotopową lub kolorymetryczną. Wynik wyrażany jest jako wskaźnik stymulacji (SI), gdzie wartości powyżej przyjętego progu referencyjnego wskazują na nadwrażliwość limfocytów T na dany metal.

Wyniki testu LTT dla poszczególnych metali są wyrażane jako wskaźnik stymulacji (SI – Stimulation Index) i interpretowane według następujących zakresów:

Dokładne wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium i stosowanej metody – warto zweryfikować je w wewnętrznym systemie Synevo.

Niski wskaźnik stymulacji (wynik ujemny) – przyczyny

Niski wskaźnik stymulacji (SI poniżej 2,0) dla danego metalu najczęściej oznacza brak nadwrażliwości limfocytów T na ten metal – układ odpornościowy pacjenta nie wytwarza nieprawidłowej odpowiedzi komórkowej na kontakt z tym metalem i prawdopodobnie nie jest on przyczyną dolegliwości pacjenta. Niski wynik może być również spowodowany przyjmowaniem leków immunosupresyjnych lub kortykosteroidów hamujących proliferację limfocytów, wykonaniem badania podczas aktywnej infekcji zaburzającej reaktywność limfocytów, zbyt długim czasem transportu próbki prowadzącym do obniżenia żywotności limfocytów, lub niewystarczającą ekspozycją na dany metal w przeszłości. Warto pamiętać, że ujemny wynik testu LTT nie wyklucza całkowicie nadwrażliwości na metale – u niewielkiej grupy pacjentów wynik może być fałszywie ujemny, dlatego zawsze należy interpretować go w kontekście objawów klinicznych i historii narażenia na metale.

Niski wskaźnik stymulacji – objawy

Niski lub ujemny wynik testu LTT dla danego metalu zazwyczaj oznacza, że ten konkretny metal nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta – brak nadwrażliwości limfocytów T na dany metal wskazuje, że objawy skórne, bóle stawów przy implantach czy inne dolegliwości mogą być spowodowane innymi czynnikami niezwiązanymi z alergią na ten metal. Warto jednak pamiętać, że ujemny wynik testu LTT nie wyklucza innych mechanizmów nietolerancji metali – na przykład toksycznego działania jonów metali uwolnionych z implantów, które może wywoływać lokalne i ogólnoustrojowe objawy niezwiązane z reakcją immunologiczną. W przypadku utrzymywania się dolegliwości mimo ujemnego wyniku testu LTT należy skonsultować się z lekarzem w celu poszerzenia diagnostyki o inne możliwe przyczyny objawów.

Wysoki wskaźnik stymulacji (wynik dodatni) – przyczyny

Wysoki wskaźnik stymulacji (SI powyżej 3,0) dla danego metalu wskazuje na nadwrażliwość limfocytów T na ten metal i najczęściej wynika z wcześniejszej ekspozycji na dany metal – poprzez kontakt skórny z biżuterią, zegarkami, klamrami pasków, narzędziami, a także przez implanty ortopedyczne lub dentystyczne, aparaty ortodontyczne lub protezy zawierające ten metal. Podwyższony wskaźnik stymulacji jest szczególnie często obserwowany dla niklu – jednego z najczęstszych alergenów kontaktowych – który jest powszechnie obecny w stopach metali stosowanych w biżuterii, odzieży i sprzętach codziennego użytku. Warto pamiętać, że wysoki wskaźnik stymulacji dla konkretnego metalu nie zawsze koreluje z nasileniem objawów klinicznych – u niektórych pacjentów znaczna nadwrażliwość limfocytów T może przebiegać skąpoobjawowo, podczas gdy u innych nawet umiarkowana nadwrażliwość może powodować poważne dolegliwości.

Wysoki wskaźnik stymulacji – objawy

Wysoki wskaźnik stymulacji dla danego metalu zazwyczaj wiąże się z wyraźnymi objawami nadwrażliwości kontaktowej, których charakter zależy od drogi ekspozycji na uczulający metal. W przypadku kontaktu skórnego najczęstsze objawy to kontaktowe zapalenie skóry – swędzące, zaczerwienione, pęcherzykowe lub łuszczące się zmiany skórne w miejscach kontaktu z metalem – które mogą utrzymywać się przez wiele dni po kontakcie z alergenem. U pacjentów z implantami ortopedycznymi lub dentystycznymi wysoka reaktywność na metale zawarte w implancie może prowadzić do przewlekłego bólu, obrzęku, przegrzania tkanek wokół implantu, jego obluzowania lub aseptycznego zapalenia – co może wymagać usunięcia lub wymiany implantu na wykonany z materiału niewykazującego reaktywności w teście LTT.

Przygotowanie do testu

Test alergiczny metale LTT nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, kortykosteroidach i antybiotykach, ponieważ mogą one hamować proliferację limfocytów i fałszować wynik badania.
• Próbka krwi do testu LTT musi być dostarczona do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania, ponieważ badanie wymaga żywych limfocytów – należy wcześniej uzgodnić z laboratorium termin pobrania i dostarczenia próbki.