Test alergiczny combi profil (Dental-Check) - LTT

Czym jest test Dental-Check LTT?

Test alergiczny combi profil Dental-Check LTT to wieloparametrowe badanie immunologiczne in vitro oparte na technologii transformacji limfocytów (LTT – Lymphocyte Transformation Test), w którym izolowane z krwi pacjenta limfocyty T są inkubowane z szerokim panelem substancji stosowanych w stomatologii, a następnie mierzona jest proliferacja tych komórek jako wskaźnik ich reaktywności immunologicznej na poszczególne materiały dentystyczne. Panel Dental-Check obejmuje zazwyczaj kilkadziesiąt substancji – metale stomatologiczne (nikiel, chrom, kobalt, pallad, tytan, rtęć, amalgamat, złoto, srebro, molibden), monomery i polimery tworzyw sztucznych (metakrylany, HEMA, bisfenol A, żywice epoksydowe, plastyfikatory), materiały ceramiczne oraz inne substancje pomocnicze – tworząc jeden z najbardziej kompleksowych paneli diagnostycznych dostępnych w alergologii stomatologicznej. Wynik testu dla każdej substancji jest wyrażany jako wskaźnik stymulacji (SI), pozwalający precyzyjnie określić które materiały dentystyczne wywołują nadwrażliwość komórkową u danego pacjenta.

Test transformacji limfocytów jest wykorzystywany w dentystyce w wykrywaniu nadwrażliwości na materiały do wypełnień kanałów korzeniowych (kompozyty, cementy i inne) oraz u chorych używających protezy i mających wbudowywane implanty. Metale wywołujące reakcję nadwrażliwości to beryl, nikiel, kobalt, chrom, tantal i wanad.

Rola alergenów dentystycznych w organizmie

Materiały dentystyczne – metale, tworzywa sztuczne i inne substancje – same w sobie nie pełnią żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka, jednak u osób predysponowanych genetycznie mogą wywoływać nieprawidłową reakcję układu odpornościowego mediowaną przez limfocyty T, prowadzącą do nadwrażliwości kontaktowej typu IV. Jony metali uwalniane z wypełnień amalgamatowych, koron metaloceramicznych czy implantów, a także monomery uwalniające się z tworzyw sztucznych stosowanych w stomatologii, wnikają do tkanek jamy ustnej i wiążą się z białkami organizmu tworząc hapteny – kompleksy substancja-białko rozpoznawane przez limfocyty T jako obce antygeny, co inicjuje proces uczulenia. Przy kolejnym kontakcie z uczulającą substancją dochodzi do aktywacji limfocytów T pamięci i kaskady reakcji zapalnej, która może objawiać się lokalnie – jako kontaktowe zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, ból, obrzęk dziąseł, lichenoid – lub ogólnoustrojowo, prowadząc do objawów takich jak przewlekłe zmęczenie, bóle głowy, zaburzenia neurologiczne czy objawy autoimmunologiczne, które pacjent często nie łączy z materiałami dentystycznymi.

Na czym polega badanie?

Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego do specjalnych probówek zapewniających żywotność komórek, którą należy dostarczyć do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania. W laboratorium izolowane są limfocyty T, które następnie są inkubowane przez kilka dni z kilkudziesięcioma substancjami stosowanymi w stomatologii – metalami, tworzywami sztucznymi i innymi materiałami dentystycznymi – a po zakończeniu inkubacji mierzona jest proliferacja limfocytów dla każdej substancji osobno, wyrażana jako wskaźnik stymulacji (SI), który pozwala precyzyjnie określić profil nadwrażliwości pacjenta na materiały dentystyczne.

Wyniki testu Dental-Check LTT dla poszczególnych substancji są wyrażane jako wskaźnik stymulacji (SI) i interpretowane według następujących zakresów:

Dokładne wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od laboratorium i stosowanej metody – warto zweryfikować je w wewnętrznym systemie Synevo.

Niski wskaźnik stymulacji (wynik ujemny) – przyczyny

Niski wskaźnik stymulacji (SI poniżej 2,0) dla danej substancji dentystycznej najczęściej oznacza brak nadwrażliwości limfocytów T na ten materiał – układ odpornościowy pacjenta nie wytwarza nieprawidłowej odpowiedzi komórkowej na kontakt z tą substancją i prawdopodobnie nie jest ona przyczyną dolegliwości pacjenta. Niski wynik może być również spowodowany przyjmowaniem leków immunosupresyjnych lub kortykosteroidów hamujących proliferację limfocytów, wykonaniem badania podczas aktywnej infekcji, zbyt długim czasem transportu próbki prowadzącym do obniżenia żywotności limfocytów lub niewystarczającą wcześniejszą ekspozycją na daną substancję dentystyczną, co nie pozwoliło na rozwinięcie się uczulenia. Ujemny wynik testu Dental-Check LTT dla danej substancji dostarcza cennej informacji przed planowanym leczeniem stomatologicznym – pozwala na bezpieczny wybór materiałów dentystycznych niewykazujących reaktywności u danego pacjenta.

Niski wskaźnik stymulacji – objawy

Niski lub ujemny wynik testu Dental-Check LTT dla danej substancji dentystycznej zazwyczaj oznacza, że ten konkretny materiał nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta i może być bezpiecznie stosowany w leczeniu stomatologicznym bez ryzyka wywołania reakcji nadwrażliwości. Pacjent może odczuwać dolegliwości po leczeniu stomatologicznym mimo ujemnych wyników dla badanych substancji – w takim przypadku objawy mogą być spowodowane innymi czynnikami, takimi jak mechaniczne podrażnienie tkanek, reakcja na środki znieczulające, infekcja lub nadwrażliwość na substancję nieujętą w panelu badania. W przypadku utrzymywania się dolegliwości mimo ujemnych wyników testu Dental-Check LTT należy skonsultować się z lekarzem lub stomatologiem w celu poszerzenia diagnostyki o inne możliwe przyczyny.

Wysoki wskaźnik stymulacji (wynik dodatni) – przyczyny

Wysoki wskaźnik stymulacji (SI powyżej 3,0) dla danej substancji dentystycznej wskazuje na nadwrażliwość limfocytów T na ten materiał i najczęściej wynika z wcześniejszej ekspozycji na tę substancję – poprzez kontakt z wypełnieniami, koronami, implantami lub aparatami ortodontycznymi zawierającymi uczulający materiał – która zapoczątkowała proces uczulenia układu odpornościowego. Wysoka reaktywność jest szczególnie często obserwowana dla niklu, chromu, palladu i amalgamatu – powszechnie stosowanych w stomatologii konwencjonalnej – a także dla metakrylanów i HEMA stosowanych w nowoczesnych materiałach kompozytowych i klejach stomatologicznych, które mogą uwalniać reaktywne monomery przez długi czas po utwardzeniu. Warto pamiętać, że wysoki wskaźnik stymulacji dla konkretnej substancji nie zawsze koreluje z nasileniem objawów klinicznych – u niektórych pacjentów znaczna nadwrażliwość może przebiegać skąpoobjawowo lub objawiać się niespecyficznymi dolegliwościami ogólnoustrojowymi trudnymi do skojarzenia z leczeniem stomatologicznym.

Wysoki wskaźnik stymulacji – objawy

Wysoki wskaźnik stymulacji dla danego materiału dentystycznego zazwyczaj wiąże się z objawami nadwrażliwości, których charakter i nasilenie zależą od rodzaju uczulającej substancji i czasu trwania ekspozycji. Lokalne objawy w jamie ustnej obejmują kontaktowe zapalenie błony śluzowej – pieczenie, ból, zaczerwienienie, obrzęk i owrzodzenia dziąseł lub błony śluzowej w kontakcie z uczulającym materiałem – zmiany lichenoidalne przypominające liszaj płaski, metaliczny smak w ustach oraz nadwrażliwość zębów i dziąseł. W cięższych przypadkach lub przy długotrwałej ekspozycji na uczulające materiały mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe – przewlekłe zmęczenie, bóle głowy i migreny, zaburzenia koncentracji i pamięci, bóle stawów i mięśni, zaburzenia snu, a niekiedy objawy sugerujące choroby autoimmunologiczne – które pacjent często nie łączy z materiałami dentystycznymi, dlatego kompleksowa diagnostyka Dental-Check LTT może być kluczem do wyjaśnienia niespecyficznych dolegliwości o niejasnej etiologii.

Przygotowanie do testu

Test alergiczny combi profil Dental-Check LTT nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:

• Badanie można wykonać o dowolnej porze dnia, nie ma wymogu bycia na czczo.
• Przed badaniem można wypić dowolną ilość wody.
• Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach immunosupresyjnych, kortykosteroidach i antybiotykach, ponieważ mogą one hamować proliferację limfocytów i fałszować wynik badania.
• Próbka krwi do testu LTT musi być dostarczona do laboratorium w ciągu maksymalnie 24 godzin od pobrania – należy wcześniej uzgodnić z laboratorium termin pobrania i dostarczenia próbki.