Kalcytonina

Kalcytonina jest hormonem polipeptydowym wydzielanym przez komórki C tarczycy. Głównym działaniem kalcytoniny jest hamowanie resorpcji kości. Osiąga ten efekt poprzez regulację liczby i aktywności osteoklastów, czyli komórek niszczących kość.

Kalcytonina jest wydzielana w odpowiedzi na podwyższone stężenie wapnia w surowicy, zmniejszając tym samym jego poziom w surowicy, częściowo przez zwiększanie wydalania przez nerki. Jednak rola kalcytoniny w regulacji poziomu wapnia jest nieznaczna w porównaniu z wpływem hormonów przytarczyc. Dlatego nie jest stosowana w badaniu zaburzeń homeostazy wapniowej.

Kalcytotnina to specyficzny i wrażliwy marker nowotworowy. Nowotwory złośliwe powstające z komórek tarczycy (rak rdzeniasty tarczycy) zwykle wydzielają zwiększone ilości kalcytoniny. Rak rdzeniasty tarczycy jest rzadkim nowotworem złośliwym i może być związany z genetyczną predyspozycją rodzinną lub wynikiem spontanicznej mutacji. Głównym markerem nowotworowym do diagnozowania i monitorowania jego rozwoju jest kalcytonina.

Stężenia kalcytoniny w surowicy są wysokie u niemowląt, gwałtownie spadają w dzieciństwie, przez resztę życia pozostając względnie stabilne. Zasadniczo stężenia kalcytoniny w surowicy są wyższe u osób z większą masą ciała.

Poziom kalcytoniny może być zwiększony u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i nadczynnością przytarczyc, białaczką i rzadszymi zaburzeniami, takimi jak: zespół mieloproliferacyjny, zespół Zollingera-Ellisona, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy, drobnokomórkowy rak płuc.

Kalcytonina badanie

Badanie kalcytoniny znajduje zastosowania w przypadkach takich jak:

• diagnoza klinicznie objawowego raka tarczycy u pacjentów z „zimnymi” guzkami lub guzkami o nieprzekonującej histologii (np. podejrzenie raka anaplastycznego);
• rodzinne badania przesiewowe w przypadkach dziedzicznego rdzeniastego raka tarczycy;
• monitorowanie pooperacyjne raka rdzeniastego tarczycy. Stężenie kalcytoniny koreluje z masą guza. Podwojenie stężenia wiąże się z nawrotem nowotworu;
• monitorowanie pacjentów z guzami neuroendokrynnymi: rakowiak, insulinoma, drobnokomórkowy rak płuc. W nich wydzielanie kalcytoniny może być częścią zespołu paraneoplastycznego, czyli objawów niezależnych od miejscowego wzrostu nowotworu.

To badanie nie jest przydatne do oceny zaburzeń metabolizmu wapnia.

Kiedy należy wykonać badanie kalcytoniny?

Badanie poziomu kalcytoniny jest zalecane w przypadku raka tarczycy. Na początkowych etapach wzrost jej stężenia zwykle nie powoduje żadnych objawów. W miarę wzrostu raka tarczycy może się pojawić:

• guzek, który można wyczuć przez skórę szyi;
• zmiana w głosie, w tym zwiększona chrypka;
• trudność związana z połykaniem;
• ból szyi i gardła;
• obrzęk węzłów chłonnych na szyi.

Przygotowanie przed badaniem

Badanie nie wymaga wcześniejszego przygotowania.